ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

343

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) از زيد بن ثابت نقل مىكند كه مىگفته است * به حضور رسول خدا ( ص ) بودم و در مورد برخى از حوائج خود املاء مىفرمود و فرمود : قلم را به هنگام فراغت روى گوش خود بگذار كه براى املاء كننده يادآور مطالب است . محمد بن عبد اللّه اسدىّ از سفيان ، از خالد حذّاء ، از ابو قلابة ، از انس بن مالك نقل مىكند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) فرمود : داناترين امّت من در مسائل ميراث زيد [ بن ثابت ] است . عفّان بن مسلم از وهيب ، از خالد بن حذّاء ، از ابو قلابة ، از انس بن مالك ، از پيامبر ( ص ) نقل مىكند كه فرمود * داناترين امت من به مسائل ارث زيد بن ثابت است . محمد بن عمر [ واقدى ] از عبد الحميد بن عمران بن ابو انس ، از پدرش ، از سليمان بن يسار نقل مىكند كه مىگفته است * عمر و عثمان در قضا و فتوى دادن و مسائل ميراث و قرائت هيچ كس را بر زيد بن ثابت مقدم نمىداشتند . محمد بن عمر [ واقدى ] از موسى بن علىّ بن رباح ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * عمر بن خطّاب در جابيه خطبه مىكرد و گفت : هر كس مىخواهد در مسائل ميراث سؤال كند به نزد زيد بن ثابت برود . عفّان بن مسلم از عبد الواحد بن زياد ، از حجّاج بن ارطاة ، از نافع نقل مىكند كه مىگفته است * عمر بن خطّاب ، زيد بن ثابت را بر قضا گماشت و او را اجرتى معين كرد . محمد بن عمر [ واقدى ] از جارية بن ابو عمران ، از عبد الرحمن بن قاسم ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * عمر در همه سفرها - يا در هر سفرى - زيد بن ثابت را به نيابت خود در مدينه مىداشت ، و عمر عماره مردان نام آور را به شهرها و به كارهاى مهم گسيل مىداشت ، زيد بن ثابت را به او پيشنهاد كردند ، پس گفت : مكان و منزلت زيد بر من پوشيده نيست ولى مردم شهر به زيد نيازمندند و او مردم را مطالبى نقل مىكند كه پيش كس ديگرى نمىيابند . محمد بن عمر [ واقدى ] از محمد بن مسلم بن جمّاز ، از عثمان بن حفص بن عمر بن خلدة زرقى ، از زهرىّ ، از قبيصة بن ذؤيب بن حلحلة نقل مىكند كه مىگفته است * زيد بن ثابت به مدينه در قضا و فتوى و قرائت و مسائل ميراث از سران و سرشناسان بود و اين حال در دورهء خلافت عمر و عثمان و علىّ ( ع ) بر دوام بود و چون معاويه در سال چهلم به حكومت رسيد همچنان بود تا زيد در سال چهل و پنج هجرى درگذشت .